Η κυβέρνηση έχει ιεραρχήσει τις υποδομές της Θεσσαλονίκης και προχωρά μεθοδικά στην υλοποίησή τους. Από τη στιγμή που κέρδισε το πρώτο στοίχημα με τη βασική γραμμή του μετρό και κερδίζει το επόμενο με την επέκταση στην Καλαμαριά στις 28 Ιουλίου, έβαλε μπροστά το επόμενο, την επέκταση του μετρό στα δυτικά.
Πέρα από τη συζήτηση, τις θεωρίες, τις ιδέες και τα σχέδια, φαίνεται ότι η κυβέρνηση προχωρά στην πράξη τον σχεδιασμό, που είχε παρουσιαστεί κάποιους μήνες πριν την ολοκλήρωση της βασικής γραμμής του μετρό, με την παρουσίαση της Μελέτης Ανάπτυξης Μετρό Θεσσαλονίκης. Της γενικής κυκλοφοριακής μελέτης που έλειπε από την πόλη, ώστε με οργανωμένο και συντεταγμένο τρόπο να γίνονται τα όποια έργα συγκοινωνιακής υποδομής, που συμπαρασύρουν άλλωστε και τα υπόλοιπα έργα υποδομών.
Προφανώς και σήμερα το ενδιαφέρον στρέφεται στην ολοκλήρωση της επέκτασης του μετρό στην Καλαμαριά. Η καθυστέρηση είναι δεδομένη, πλην όμως στις υποδομές είναι νομοτέλεια. Στη δε Θεσσαλονίκη κάτι σαν ανάγκη. Η συγκυρία είναι για τη Θεσσαλονίκη ευνοϊκή. Όσο κι αν τα έργα θεωρητικά δεν πρέπει να συνδέονται με πρόσωπα, καλώς ή κακώς στην Ελλάδα και ειδικά στη Θεσσαλονίκη συνδέονται.
Ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιάος, έχει φανατικούς φίλους και φανατικούς αντιπάλους. Μπορεί με τη στάση του, το ύφος και τον χαρακτήρα του να το επιδιώκει κιόλας. Σε κάθε περίπτωση όμως εδώ δεν κάνουμε ούτε ψυχανάλυση, ούτε προσωπογραφίες. Βλέπουμε τα δεδομένα. Και τα δεδομένα δείχνουν ότι η τοποθέτηση του κ. Ταχιάου στη συγκεκριμένη θέση αποδεικνύεται ευλογία για τις υποδομές της Θεσσαλονίκης.
Ο κ. Ταχιάος εργάζεται με συνέπεια πάνω σε συγκεκριμένα παραδοτέα. Μπορεί να μην τα καταφέρνει άψογα στους χρόνους, αλλά αυτό δεν είναι μόνο δική του ευθύνη. Από την άλλη δεν παραδίδει μια ασφαλτόστρωση ή έστω ένα σχολείο με συγκεκριμένες προδιαγραφές, αλλά πολύ σύνθετα και μεγάλα έργα, που ο χρόνος υλοποίησής τους συνιστά ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα, το οποίο ξεφεύγει από τις ικανότητες ενός πολιτικού προσώπου με την αναγκαία τεχνοκρατική κατάρτιση.
Την ώρα που δίνεται λοιπόν η μάχη με τον χρόνο (πια) για την παράδοση της επέκτασης του μετρό στην Καλαμαριά και με τη διάνοιξη (επιτέλους) της οδού Πόντου, με την πρώτη να επιτυγχάνεται (βάσει χρονοδιαγράμματος) στις 28 Ιουλίου, ο κ. Ταχιάος προχώρησε τη βορειοδυτική επέκταση του μετρό. Αρχίζουν οι μελέτες (τοπογραφικές αρχικά, κάποιες γεωλογικές και ταυτόχρονα βιωσιμότητας) προκειμένου να αποκτήσει η βορειοδυτική επέκταση στους δήμους Αμπελοκήπων – Μενεμένης και Κορδελιού – Ευόσμου την απαραίτητη ωριμότητα για να βρεθεί χρηματοδότηση.
Από πού θα βρεθεί αυτή; Προφανώς όχι από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων που δεν είναι ικανό να χρηματοδοτήσει τόσο μεγάλου προϋπολογισμού έργα, ούτε από τις ΣΔΙΤ, οι οποίες μπορεί να είναι μια καλή μέθοδος (έτσι δείχνει η σχετικά μικρή εμπειρία που έχουμε από τα έργα που κατασκευάζονται με αυτή τη μέθοδο), αλλά έχουν πεπερασμένο όριο συμβάσεων. Από το επόμενο ΕΣΠΑ είναι η ελπίδα να βρεθούν οι αναγκαίοι πόροι για την επέκταση του μετρό στη δυτική Θεσσαλονίκη.
Και για να έχεις τύχη να απορροφήσεις ευρωπαϊκούς πόρους πρέπει να έχεις ώριμες μελέτες και οριστικές. Αυτή η δουλειά γίνεται αυτή τη στιγμή. Γίνεται η λεγόμενη ωρίμανση των μελετών για να διεκδικήσει πόρους το μετρό και να πάει στα δυτικά με κανόνες, με μέθοδο, με ρεαλισμό και εφικτό σχεδιασμό.
Προφανώς και θα ασκηθεί κριτική ότι άργησαν να τις κάνουν, ότι θα πάρει πολύ χρόνο για να πάει το μετρό κάποτε στα δυτικά, ότι η διαδρομή που επιλέχθηκε δεν τους καλύπτει όλους, ότι έπρεπε να προτεραιοποιηθεί η σύνδεση με το αεροδρόμιο, ότι η κυβέρνηση χρωστάει περισσότερα στη Θεσσαλονίκη και να κόψουν τον λαιμό τους να κάνουν όλο το δίκτυο του μετρό χτες και πάει λέγοντας.
Δεν θα γίνει τώρα το μετρό πεδίο διχασμού. Από τότε που καλλιεργήθηκε ως ιδέα στη Θεσσαλονίκη πριν από πολλές δεκαετίες το μετρό διχάζει. Αλλά η επιστροφή στο παρελθόν θα πρέπει να είναι διδακτική και να πάψει κάποτε να είναι διχαστική.
Το πρώτο βήμα λοιπόν για να γίνει η αρχή για την επέκταση του μετρό στη δυτική Θεσσαλονίκη είναι η σύμβαση που υπογράφηκε για τις πρόδρομες μελέτες σε τέσσερις σταθμούς της πρώτης γραμμής στα δυτικά. Σε Επτάλοφο, Μενεμένη, Κορδελιό και Εύοσμο. Η επέκταση αυτή θα έχει μήκος 5,5 χλμ. Επαναλαμβάνω έγινε η αρχή. Τίποτα περισσότερο. Και μπορεί μάλιστα ο σχεδιασμός να αλλάξει, καθώς τώρα θα γίνουν οι μελέτες, τώρα θα αποκτήσουμε δεδομένα, τώρα θα μάθουμε τι είναι εφικτό και τι όχι.
Σε κάθε περίπτωση εικάζω ότι ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, στις 28 Ιουλίου, όταν θα εγκαινιάζει την ολοκλήρωση της επέκτασης του μετρό στην Καλαμαριά, πιθανότατα θα ανακοινώνει στην πόλη και τα καλά νέα για την επέκταση στα δυτικά.
Και θα έχει λόγο απέναντι στην τοπική κοινωνία και τις δεσμεύσεις του. Θυμίζω ότι στα εγκαίνια του μουσείου με τα αρχαιολογικά ευρήματα του μετρό στο Μητροπολιτικό Πάρκο Παύλου Μελά είχε αναλάβει τη δέσμευση ακριβώς να προχωρήσουν αυτές οι μελέτες. Και λίγους μήνες μετά γίνεται πράξη, οπότε η σημαία της συνέπειας μεταξύ λόγων και έργων αυτονόητα θα σηκωθεί. Ειδικά, όταν θα τα λέει ανατολικά για να τα ακούν δυτικά...
Τώρα επειδή στη Θεσσαλονίκη έχουμε καεί από τους χρόνους και καθένας μετράει με τον δικό του τρόπο, να επισημάνω ότι οι σχετικές μελέτες για να ολοκληρωθούν (συμβατικά) χρειάζονται ένα διάστημα περίπου μισού χρόνου. Οπότε υπάρχει χρόνος να γίνουν και οι οριστικές μελέτες, ώστε με την έναρξη της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2028 – 2034 να υπάρχει η ετοιμότητα ένταξης στο νέο ΕΣΠΑ και διασφάλισης της χρηματοδότησης της δυτικής επέκτασης του μετρό Θεσσαλονίκης.
Πρόβλεψη για το πότε το υπόγειο τρένο θα αρχίσει δρομολόγια στα βορειοδυτικά δεν μπορώ να κάνω κι όποιος κάνει από σήμερα έχει μαντικές ικανότητες. Μένω όμως στη συνέπεια μεταξύ εξαγγελιών, προσπάθειας και έργου. Πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά αυτό έχει τη μεγαλύτερη αξία. Ειδικά σε μια Θεσσαλονίκη που έχει καεί επαναλαμβάνω στις χωρίς αντίκρισμα εξαγγελίες, στις ανέξοδες ανακοινώσεις και στις ανέφικτες, εύηχες ιδέες και αναζητά εδώ και δεκαετίες ρεαλισμό, έργο και πράξεις.
Προφανώς και η κυβέρνηση θα αξιοποιήσει πολιτικά όλα αυτά για να μιλήσει προεκλογικά στη Θεσσαλονίκη. Και θα έχει και ατζέντα πράξεων σε όλη την πόλη. Και ειδικά στη δυτική πλευρά της, όπου πολιτικά αφέθηκε ανοιχτός χώρος σε φωνές «αντιδραστικές», «λαϊκισμού» και «δημαγωγίας», οι οποίες επένδυσαν στο αίσθημα αδικίας που δικαίως φώλιασε στη νοοτροπία των κατοίκων. Ο προεκλογικός κυβερνητικός λόγος θα έχει πλέον πρακτικό αποτύπωμα και μάλιστα ισχυρό. Η αγαπημένη φράση του Μεγάρου Μαξίμου σε αυτή την προεκλογική περίοδο («Το είπαμε, το κάνουμε») μπορεί να ειπωθεί και να συνοδεύεται κι από εικόνα στην πραγματική πραγματικότητα... Όπως και να το κάνεις άλλο είναι να λες κι άλλο να δείχνεις και η κοινωνία να βλέπει...